Herramientas de usuario

Herramientas del sitio


referencias_y_estudios

Referencias e estudos


Contexto: desenvolvemento económico e social

Título Autoría Enfoque e contido
Continuidade e cambio na España urbana no período de entreguerras Jesús Mirás Araujo Vicedecano Universidade A Coruña Enfoque comparado da formación da economía urbana neste importante e decisivo período histórico de “entre guerras”. O caso da Coruña


Comercio

Título Autoría Enfoque y contenido
Comercio e cidades medias na España do desarrollismo Sergio Tomé Fernández, Universidad de Oviedo Analízase o crecemento e transformación das cidades españolas de tamaño intermedio durante os anos 1960 e 1970, desde a perspectiva do comercio. Actividade que nese tempo coñeceu unha expansión sen precedentes, modernizouse e experimentou grandes cambios espaciais e morfológicos, tanto no núcleo histórico como no centro urbano, os novos desenvolvementos e as periferias




O puerto

Título Autoría Enfoque e contido
Entre o porto e a estación. A influencia das infraestruturas de transporte na morfoloxía das cidades portuarias españolas (1848-1936) Carmen Delgado Viñas Departamento de Xeografía, Urbanismo e Ordenación do Territorio, Universidade de Cantabria O transporte e accesibilidade urbana, en particular o ferrocarril, representaron o primeiro gran estímulo para o desenvolvemento das economías urbanas e a modernización urbanística das nosas cidades. Pero, así mesmo, a presenza das infraestruturas de transporte, vías férreas, estacións de ferrocarril e portos, induciu grandes transformacións na morfoloxía do espazo urbano, ademais de ter significativos efectos na modificación da xerarquía do sistema urbano.
O porto como vehículo dinamizador da actividade Empresarial. A Coruña, 1914 – 1935 Jesús Mirás Araujo Vicedecano Universidade A Coruña Aproximación ao impacto global do porto sobre a economía dunha cidade española de tamaño medio, onde un segmento considerable das actividades económicas tiña a súa orixe en diversos tráficos portuarios, movementos que deron lugar a un tecido empresarial que constituía un dos soportes fundamentais da economía da cidade.
O porto e a actividade económica na cidade da coruña, 1914 - 1935 Jesús Mirás Araujo Vicedecano Universidade A Coruña O porto atopábase na orixe das actividades básicas que constituían o soporte económico urbano. Por unha banda, a actividade pesqueira, responsable do desenvolvemento de actividades manufactureiras como a conserva e outros sectores vinculados. Doutra banda, o movemento de pasaxeiros, que deu lugar ao asentamento dun elevado número de consignatarios, representantes, corredores, axentes, etc. Este fluxo, á súa vez, xeraba outro tipo de servizos, nados ao amparo da demanda creada pola poboación en tránsito, e polas remesas enviadas desde América.
A actividade pesqueira no porto da Coruña, 1914-1960 Jesús Mirás Araujo Vicedecano Universidade A Coruña A pesca e as súas fluctuaciones, en gran medida por políticas nefastas e intereses ocultos. Estudo sobre explotación dos recursos pesqueiros, que permitiron a creación dun tecido industrial no primeiro terzo do século XX
Los puertos de interés general del Estado de Galicia ante el reto del siglo XXI José Antonio Díaz Ferández Instituto Universitario Estudios Marítimos, Universidade da Coruña Se trata de fomentar a concreción dun modelo de planificación económica rexional no cal se pode propiciar dun modo equilibrado e harmónico o desenvolvemento das potencialidades endóxenas de cada territorio. Neste marco de cuestións, a actividade produtiva obtida por parte da prestación de servizo público dos portos de interese xeral do Estado de Galicia eríxese, polo seu propio peso, nun destacado activo para incentivar o desenvolvemento económico e territorial de Galicia. Por iso, a natureza destas infraestruturas de transporte constitúese nuns nodos estratéxicos capaces de propiciar a xeración de efectos de crowding- in incidentes no crecemento económico


Transporte

Título Autoría Enfoque y contenido
A intermodalidad no transporte de mercadorías: Portos e hinterland, transporte marítimo incluído o transporte marítimo de curta distancia Rede transnacional atlántica de axentes económicos e sociais. Grupo de traballo sobre accesibilidade Os últimos 50 anos viron un crecemento extraordinario no comercio e particularmente no comercio internacional. Este crecemento, e a súa natureza global ha xerado unha necesidade crecente de transporte. O tráfico marítimo internacional viu un crecemento significativo desde os anos 60. As compañías buscan localizar a produción nas áreas onde poden producir mercadorías a menores custos. O transporte destas mercadorías ao consumidor representa soamente unha pequena porcentaxe do prezo de venda. O aumento da produción nunha localización máis barata, ou a compra de mercadorías acabadas máis baratas, compensan, con fartura, os custos de transporte adicionais. O localizar a produción lonxe dos consumidores conduciu a un aumento masivo nas necesidades do transporte de mercadorías. A globalización estimulou tamén a concentración de operadores do transporte e compañías de envío globais. Do mesmo xeito que os produtores tentan reducir custos, atopando unha localización máis barata para a produción, as compañías de transporte tamén tentan reducir os seus custos de transporte por economías de escala e melloras da produtividade. O desenvolvemento da contenerización deu lugar a custos de transporte máis baixos e favoreceu ao transporte multimodal. Os contedores
A actividade empresarial durante o primeiro franquismo: a Compañía de Tranvías da Coruña, 1936-1962 Alberte Martínez e Carlos Piñeiro, Universidade A Coruña Nos últimos anos os estudos económicos en perspectiva histórica comezaron a superar a barreira sociolóxica da guerra civil e penetráronse no campo da economía franquista, aínda pouco coñecida no que respecta sobre todo ao denominado primeiro franquismo. Existe unha xeral coincidencia en cualificar como moi negativo este período para a historia económica española, en especial a década dos corenta. En boa medida achacouse a unha errónea política económica a maior parte da responsabilidade nesa situación. Un sector precisamente no que tivo unha especial incidencia a orientación da política económica durante esta época foi o do transporte urbano. Neste período leva ademais a cabo unha transformación significativa e de gran impacto ambiental posterior, o cambio da tracción eléctrica polo combustible liquido.
Os fondos históricos do INI Elena Laruelo Rueda, Centro de Documentación,Arquivo e Rexistro Fontes para o estudo da empresa pública industrial. Impagable. Acceso restrinxido: Non se permite o acceso aos últimos 30 anos da documentación!
A ordenación dos espazos portuarios na dársena interior do Porto da Coruña Enrique Maciñeira e Irene Souto, Autoridade Portuaria A Coruña I Congreso de Urbanismo e Ordenación do Territorio. Bilbao, maio 2008. Dicíase entón: “A construción do novo porto da Coruña, coñecido como “Porto Exterior”, obriga a unha redefinición dos espazos das actuais dársenas. Así, o traslado de actividades á nova dársena e a recolocación de tráficos dentro das actuais instalacións permitirá, non só liberar de usos portuarios aquelas zonas nas que, pola súa localización central na cidade, estes interactúan cos usos máis cidadáns provocando unha confrontación entre ambos, senón tamén obter os fondos precisos para completar o esquema financeiro aprobado no seu día para a execución das obras do novo porto”.
As principais cidades portuarias na España do século XIX Germán Rueda,Luís Sazatornil e Carmen Delgado (Univ. de Cantabria) Das poboacións de máis de 25.000, ao redor de 1860, hai que destacar as costeiras “emerxentes”, que afianzaron o seu papel de cidades portuarias e, nalgúns casos, industriais, onde a burguesía dos negocios tivo un peso considerable: Bilbao, Santander, Xixón, A Coruña-Ferrol, Cádiz-San Fernando, Sevilla, Málaga, Almería, Cartaxena, Alacante, Valencia, Palma de Mallorca, Tarragona e Barcelona.



Publicaciones

A cidade e a súa cultura, na obra de Lewis Mumford Sobre o conxunto da obra de Lewis Mumford (1895-1990), enciclopédica e transdisciplinar, con particular énfase na dimensión urbanística, e a súa relación coa teoría sociolóxica e a antropoloxía cultural. Así como unha análise crítica dalgúns dos seus textos máis relevantes, extractados fundamentalmente da cultura das cidades (1938) e da cidade na historia (1961), incluídos a modo de apéndices, e articulados ao redor dos aspectos culturais do seu concepto de cidade
O orballo da igualdade As mulleres coruñesas loitaron desde distintas frontes para ir acurtando as distancias que as separaban dos homes nos ámbitos laborais, salariais e políticos ao longo do primeiro terzo do século XX. Ao longo das páxinas deste libro poden atoparse numerosos exemplos desta loita, case silenciosa unhas veces, pero tamén sonora e combativa outras, e que permiten complementar e matizar as visións máis panorámicas, elaboradas por outros historiadores. No libro abórdanse aspectos relacionados coas asociacións que constituíron as mulleres coruñesas desde finais do século XIX ata 1936, centrado en dous campos diferenciados: a actividade da muller proletaria e a da muller burguesa; a primeira no campo do traballo e da organización sindical, e a segunda no ámbito de corte máis político e benéfico cultural, centrado nos colectivos de carácter progresista.
Construíndo empresas: a traxectoria dos emprendedores coruñeses en perspectiva histórica, 1717-2006 Unha análise paralela do proceso histórico de modernización da economía rexional e da introdución da empresa moderna na provincia da Coruña. A través deste percorrido de longo prazo, resulta posible observar os factores que frearon ou impulsaron o desenvolvemento da comunidade, os sectores produtivos máis competitivos e aqueloutros que sucumbiron ao proceso de industrialización. A segunda parte da obra contén 25 capítulos, cada un dos cales está dedicado ao estudo das principais empresas coruñesas desde unha perspectiva histórica. As firmas estudadas, moitas centenarias e algunhas xa desaparecidas, foron seleccionadas en función da súa dimensión e influencia rexional, a súa representatividade nos diferentes sectores produtivos (téxtiles, construcións mecánicas e metálicas, transporte, distribución, banca), a súa orixe pública (estaleiros, tabacalera) ou privado, os seus esforzos por superar o ámbito rural no que naceron (curtidoras, madeireiras, fundiciones) ou a súa conxuntura significativa de creación (autarquía, desenvolvismo). Desta maneira, nas páxinas desta obra conviven as centenarias fábricas coruñesas de tecidos (Miranda ou Barcón), de curtidos (Etcheverría ou Pardo e Cía) ou de madeiras (Cervigón) coas singulares fábricas de lámpadas de Iria, a de lapis de Hispania, a exitosa fábrica de cervexas de Fillos de Rivera e con firmas pioneiras na provincia dentro do sector do transporte (Castromil) e da construción (Sociedade Coruñesa de Urbanización). Entre as empresas seleccionadas inclúense tamén varias casas de banca (Obanza, Etcheverría ou Núñez), Caixa Galicia ou o grupo Pastor e as innovadoras e internacionais INDEXT, EMESA ou FINSA que representan a imaxe máis vangardista e actual do tecido industrial da provincia coruñesa. O resultado descobre un universo no que o factor empresarial non resultou especialmente escaso.
A industria do gas en Galicia: da iluminación por gas ao século XXI, 1850-2005 Sobre o conxunto da obra de Lewis Mumford (1895-1990), enciclopédica e transdisciplinar, con particular énfase na dimensión urbanística, e a súa relación coa teoría sociolóxica e a antropoloxía cultural. Así como unha análise crítica dalgúns dos seus textos máis relevantes, extractados fundamentalmente da cultura das cidades (1938) e da cidade na historia (1961), incluídos a modo de apéndices, e articulados ao redor dos aspectos culturais do seu concepto de cidade


Alain Jordà

Manual de Introdución Rápida ao Desenvolvemento Económico Local

“Este libro presenta, de forma clara, sinxela e comprensible, a forma de desenvolver a actividade económica dunha cidade ou tamén dunha comarca ou rexión. Para iso, ofrece criterios a seguir, describe as políticas para desenvolver e, tamén, dá as indicacións para conseguir poñer en marcha unha política integrada de desenvolvemento que incorpore os axentes locais relevantes.”

“Desde logo, este non é un texto desenvolto desde unha posición académica nin o autor é un experto economista estudioso do desenvolvemento económico. Ao contrario, escríbese desde unha posición de experiencia, desde a práctica da loita por conseguir que os proxectos reais saian adiante, afastado das planificacións estatais e orientado ás necesidades e as posibilidades das contornas municipalistas ou rexionais. Pretende ofrecer, por tanto, un camiño estruturado cara ao deseño e posterior despregamento de políticas integrais de desenvolvemento que cada un poida adaptar ás necesidades e recursos propios do seu municipio.”

Desenvolvemento local e Smart Cities

Recompilei nel unha selección dos meus artigos relacionados coa smart city nestes últimos 3 anos. Clasifiqueinos e ordenado cunha guía de lectura de forma que che sexa fácil e rápido atopar aquel aspecto da Smart City e a súa relación co desenvolvemento das cidades que máis che interese - Desenvolvemento local e smart citys


Outros proxectos cidadás

Barakaldo

referencias_y_estudios.txt · Última modificación: 2019/03/11 10:22 por isabel